Για το «απεχθές χρέος»

Η επίκληση της αρχής του «απεχθούς χρέους» χρονολογείται από το 1898, όταν στον πόλεμο μεταξύ ΗΠΑ-Ισπανίας για τον έλεγχο της Κούβας, οι ΗΠΑ, ως νικήτρια δύναμη, αρνήθηκαν να πληρώσουν το χρέος της Κούβας προς την Ισπανία ισχυριζόμενες: α) ότι τα δάνεια δεν βοήθησαν τον λαό της Κούβας, ενώ ορισμένα χρησιμοποιήθηκαν για την καταπίεσή του, β) ότι η Κούβα ποτέ δε συμφώνησε σε αυτό το χρέος, και γ) ότι οι (Ισπανοί) πιστωτές γνώριζαν την κατάσταση και πήραν το ρίσκο της ενδεχόμενης μη αποπληρωμής τους. Περίπου έναν αιώνα αργότερα, οι ΗΠΑ εφαρμόζοντας την ίδια πρακτική στο Ιράκ, στήριξαν την άρνηση της Ιρακινής(κατοχικής) κυβέρνησης να πληρώσει τα δάνεια της κυβέρνησης του Σαντάμ Χουσεΐν καταφέρνοντας τελικά να διαγράψουν το 80% το χρέους (αν και τελικά αντικατέστησαν την επίκληση του «επαχθούς χρέους» με την «επίκληση» βιωσιμότητας της χώρας). Το 1919 με τη Συνθήκη των Βερσαλλιών η Πολωνία απαλλάχτηκε από τα χρέη προς την Γερμανία ενώ το 1947 διαγράφτηκαν τα χρέη της Αιθιοπίας προς Ιταλία. (www.cisdl.org).

Στην έννοια του «απεχθούς χρέους» εντάσσονται όλα τα δάνεια που παραβιάζουν βασικές αρχές του διεθνούς δικαίου. Σύμφωνα με τον Jeff King (2002), η απουσία «συναίνεσης» του λαού δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στα τυραννικά, δεσποτικά, η δικτατορικά καθεστώτα. Αν μία εκλεγμένη κυβέρνηση παραχαράξει τη λαϊκή εντολή και προβεί σε μη νόμιμες ενέργειες κατά τον δανεισμό αυτές μπορεί να γίνουν αιτία δημιουργίας επαχθούς χρέους.

Η προσφυγή μιας χώρας σε διαδικασία διερεύνησης του «απεχθούς χρέους», εκτός από «αυτό καθ’ αυτό» το αποτέλεσμα της αμφισβήτησης, επιδρά άμεσα στη δυναμική αναδιαπραγμάτευσης του χρέους (Khalfan, 2002).

Σοβαρό ρόλο στη διαπίστωση ύπαρξης «απεχθούς χρέους» είναι συνολικά ο λογιστικός έλεγχος του δημόσιου χρέους. Πόσα δανειστήκαμε, για ποιο σκοπό, με ποιους όρους, πως χρησιμοποιήθηκαν τα δάνεια, τι έχουμε πληρώσει ως τώρα, ποια ιδιωτικά χρέη έγιναν δημόσια, ποιος μεσολάβησε, ποια προμήθεια πήρε, κ,ά.

Ο έλεγχος είναι δημοκρατικό δικαίωμα των πολιτών να ζητούν λογαριασμό για τις επιλογές του κράτους και τη διαχείριση του δημόσιου χρήματος. Φυσικά, χαρακτήρας της πολιτικής εξουσίας καθορίζει και τα όρια ελέγχου.

Στο βαθμό που υπάρχει πολιτική βούληση των κυβερνώντων μπορεί να δημιουργηθεί ειδική επιτροπή λογιστικού ελέγχου, με παράλληλη στήριξη των πολιτών. Παράδειγμα τέτοιου θεσμικού ελέγχου είναι ο Ισημερινός. Στη περίπτωση που δεν υπάρχει αληθινή βούληση, το αίτημα δημιουργίας επιτροπής ελέγχου με θεσμικές αρμοδιότητες προϋποθέτει την ουσιαστική κίνηση από κοινωνικά κινήματα.

Συνεχίζεται

(Πηγή: Κρίση, «απεχθές» χρέος, και αθέτηση πληρωμών – Το ελληνικό…δίλημμα!
Γιάννης Τόλιος – Εκδόσεις Τόπος)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s